BZW - Het werkeiland

Begeleid Zelfstandig Leren/Werken (BZL/BZW)

Onderwijsvorm waarbij een leerling zelfstandig werkt of leert (alleen of in groep) en er tussen de leerling en leerkracht een gedeelde sturing is van het leerproces.

Even kennis maken met ons Werkeiland

Sinds september 2006 hebben onze leerlingen van de eerste graad hun eigen “centrum Begeleid Zelfstandig Werken” (BZW) wat ze plechtig omgedoopt hebben in “WERKEILAND”.

Het lokaal is uitgerust met 12 computers met internetaansluiting en alle nodige software. Voor de taaloefeningen zijn ook headsets voorzien.

Verder zijn hier vier werkeilanden gemaakt waar leerlingen individueel of in groep aan allerlei andere taken kunnen werken.

We hebben er ook heel bewust voor gekozen om het lokaal uit te rusten met een SMART Board.

  Het SMART Board is een interactief presentatiescherm/whiteboard dat gebruikt wordt in combinatie met een projector en een computer.

Het SMART Board is de droom van elke school. Het principe is eenvoudig. De leraar projecteert het computerscherm op een groot scherm terwijl een digitale pen of de vinger de muisbesturing van de computer overneemt. Op die manier kunnen de gebruikers alle softwaretoepassingen aansturen die op de computer staan. Bovendien krijgt men toegang tot multimedia, waaronder internet, cd-rom’s en dvd’s. Zo wordt er een wereld van didactisch materiaal te voorschijn getoverd, van geometrische figuren, landkaarten en illustraties tot wetenschappelijke symbolen. Maar ook de traditionele vakken worden niet vergeten. De digitale pen of vinger maakt het erg gemakkelijk om rekensommen op te lossen, bordschema’s te maken en zinnen te ontleden. Met het SMART Board bespaart men bovendien tijd want gebruikers kunnen hun aantekeningen bewerken, opslaan en afdrukken of versturen naar een website voor toekomstig gebruik.
 

Wat is de bedoeling van ons Werkeiland?

Voor al onze klassen van de eerste graad (A-stroom) zijn in het lessenrooster de vakken Nederlands, Frans en Wiskunde gedurende drie lesuren na elkaar ingeroosterd. Om de 14 dagen komen de leerlingen naar het Werkeiland om tijdens deze lesuren te werken volgens de methode van Begeleid Zelfstandig Werken.

Hierbij worden ze begeleid door een team van enthousiaste leerkrachten.

Waarom hebben we gekozen voor Begeleid Zelfstandig Werken?

Het was ons al geruime tijd opgevallen dat de motivatie om te studeren op te letten tijdens de lessen bij de jongeren met de jaren afneemt. Toch blijven we het belangrijk vinden dat de leerlingen iedere dag weer graag naar school komen en dat ze zich hier ook thuis voelen.

De overgang van de basisschool naar het secundair onderwijs verloopt dikwijls nogal bruusk. De leerlingen komen uit het lager onderwijs, wat voor hen een beschermde omgeving was. Meestal kregen ze les van een vaste leerkracht die hen door en door kende. Wanneer ze naar het secundair onderwijs komen, valt dat bekende weg. Plots krijgen ze les van een hele groep leerkrachten die werken met hun eigen methodes. Voor heel wat leerlingen vergt dat heel wat aanpassing.

Voor ons een signaal om een aantal van onze leerkrachten van de eerste graad op onderzoek te sturen naar de lagere school. Daar ontdekten ze heel wat interessante werkvormen. Zij werken er al heel wat jaren met hoeken- en contractwerk. Vanuit dat idee groeide bij het lerarenteam het idee om ook eens andere werkvormen uit te proberen aast de klassieke methode waarbij de leerkracht vooraan staat en uitleg geeft.

Wat houdt Begeleid Zelfstandig Werken in?

Het begeleid zelfstandig werken is een methode waarbij de leerlingen voor de vakken Nederlands, Frans en wiskunde verschillende opdrachten krijgen die ze binnen een bepaalde tijd in het Werkeiland moeten maken. Daarbij mogen ze echter de einddatum niet uit het oog verliezen. Op verzoek begeleidt de leerkracht de leerlingen individueel of indien nodig in een groepje. De leerkracht treedt niet meer op als degene die alles weet en uitlegt, maar heeft meer de taak van coach. Er wordt gestuurd en bijgestuurd waar het nodig is.

De leerlingen werken aan de opdrachten volgens een bepaald stappenplan. Eens de opdracht afgewerkt is, kunnen de leerlingen de correctiesleutel ophalen en hun opdracht verbeteren. Ze vullen ook een zelfevaluatie in. Hiermee kunnen de leerkrachten zien wat de leerlingen van de opdracht vonden. De afgewerkte opdrachten worden in een persoonlijke map in de klas bewaard. Als de opdracht niet in orde is, kan de leerkracht de leerlingen vragen om de opdracht opnieuw te verbeteren en/of kan de leerkracht extra oefeningen of uitleg geven. 

Wat zijn de voordelen van Begeleid Zelfstandig Leren?

De meeste leerlingen zijn gemotiveerd om op deze manier te werken. Aangezien het een andere manier van werken is, worden leerlingen die in de klas niet zo erg zouden presteren ook aangesproken.

Je kan ook sneller dan in de klas de sterkere en zwakkere leerlingen herkennen. Dit komt omdat ze zich niet kunnen verstoppen in de groep. De zwakkere leerlingen kunnen dan door hun attitude, o.a. inzet, taakgericht werken, … punten halen. Alle leerlingen kunnen op hun eigen tempo werken.

Ze leren ook om geen tijd te verliezen omdat ze bepaalde opdrachten af moeten hebben. Zo hebben ze ook geen tijd om te zitten niksen of te veel te praten.

Aangezien er ook gebruik kan gemaakt worden van de computer en het Internet leren ze op een verstandige en verantwoorde manier om te gaan met ICT. Voor een groot aantal onder hen is het ook een bijkomende stimulans om taken voor minder geliefde vakken toch tot een goed einde te brengen.

Véél meer dan BZW alleen …

Heel wat leerkrachten uit de eerste graad, die niet in het systeem van BZW zitten, hebben intussen ook hun weg gevonden naar het Werkeiland. Zij kunnen voor hun lessen het multimedialokaal reserveren. Dankzij dit ultramoderne medium kunnen lessen veel aanschouwelijker en levensechter gebracht worden.

Het Werkeiland wordt ook regelmatig gebruikt om tijdens de middag of na de lessen leerlingen te remediëren, te leren leren of aan studiebegeleiding te doen.